Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không vững vàng, dễ nghiêng ngả, lắc lư: Trạng thái của một vật không đứng yên, không cân bằng, dễ bị đung đưa hoặc lật úp.
   • Không ổn định, bấp bênh: Dùng để miêu tả một tình huống, cảm giác hoặc trạng thái không chắc chắn, dễ thay đổi.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Chiếc thuyền nhỏ chòng chành trên sóng. (Con thuyền nhỏ lắc lư trên sóng.)
  • Cảm giác chòng chành sau chuyến bay dài. (Cảm giác không vững vàng sau chuyến bay dài.)
  • Tình hình kinh tế đang rất chòng chành. (Tình hình kinh tế đang rất bấp bênh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để nhấn mạnh sự bất ổn: Thường dùng trong văn chương hoặc miêu tả để tăng tính hình tượng.
  • Những suy nghĩ chòng chành trong đầu. (Những suy nghĩ không ổn định, chập chờn trong đầu.)
• Dùng trong so sánh: Để ví von một trạng thái tinh thần với trạng thái vật lý.
  • Lòng người chòng chành như con thuyền giữa biển. (Lòng người bấp bênh, không yên như con thuyền giữa biển.)

Biến thể và từ gần giống

• Chòng chao (tính từ): Có nghĩa tương tự, chỉ sự nghiêng ngả, không vững. Thường dùng thay thế cho "chòng chành".
  • Chiếc xe đạp chòng chao trên con đường gồ ghề.
• Tròng trành (tính từ): Từ đồng nghĩa, cùng chỉ trạng thái lắc lư, không cân bằng.
  • Mâm cơm đặt tròng trành trên chiếc bàn không bằng phẳng.

Từ đồng nghĩa

• Bập bềnh: Chỉ sự chuyển động lên xuống, nổi trôi trên mặt nước.
• Bấp bênh: Nhấn mạnh sự không chắc chắn, thiếu ổn định (thường về hoàn cảnh).
• Lắc lư: Chỉ chuyển động qua lại đều đặn.

Từ trái nghĩa

• Vững vàng: Ổn định, chắc chắn, không bị lay chuyển.
• Cân bằng: Ở trạng thái thăng bằng, không nghiêng về bên nào.
• Ổn định: Không thay đổi, ở trạng thái chắc chắn, yên ổn.

Thành ngữ liên quan

• Chòng chành như thuyền thúng: Thành ngữ so sánh, ví sự không vững vàng, bấp bênh giống như chiếc thuyền thúng nhỏ trên sóng nước.
  • Cuộc đời có lúc chòng chành như thuyền thúng.

1. Nh. Tròng trành.